نگاه تازه

طی چند ماهی که از انتخابات ریاست جمهوری می گذره، یکی از ادعاهای اصولگرایان تندرو این بوده که چرا برخی چهره های شاخص اصلاح طلب حمایت بیگانگان رو پس نمی زنن؟ و حتی به همین ادعا هم اکتفا نکردند و یه عده مدعی شدن که چهره های شاخص اصلاح طلب که جزو یاران امام و سرمایه های انقلاب هستند، با ضد انقلاب و بیگانگان در یک جبهه قرار دارن. ادعایی که جفا به چهره های شناخته شده و مورد احترام مردم بود.
توی این چند روزیم که برنامه دیروز امروز فردا از شبکه سوم پخش میشه، خیلیا سعی کردن چهره های اصلاح طلب رو خارج از حاکمیت، مقابل نظام و در صف بیگانگان جلوه بدن. حتی مثل اینکه تحمل چهره های میانه رو که از وضعیت موجود راضی نیستن رو ندارن و هرکس کوچکترین انتقادی داشته باشه موج اتهامات هست که به ستمش روانه میشه.
با وجود اینکه طی چند ماه گذشته چهره های شناخته شده و شاخص اصلاحات بارها صف خودشون رو از بیگانگان جدا کردن، اما موج این اتهامات طوری بوده که بالاخره چهره ای مثل سید محمد خاتمی برای خاتمه دادن به این اتهامات واهی و بی اساس صراحتا تو سخنرانی روز گذشته به این موضع اشاره کنه. رئیس جمهور سابق کشور که برای مدیر و دبیر سرویس های خبرگزاری ایلنا صحبت می کرد، صراحتا گفت: «ما در حرکت اصلاح طلبی خود نه به بیگانه چشم دوخته‌ایم و نه اصولا معتقدیم که بیگانگان خیرخواه ما هستند. اختلافی اگر هست یک اختلاف داخلی است و اگر در مواردی بیگانگان هم از موقعیت سوء استفاده کنند بی جا می‌کنند و اصولا آنان را دلسوز ایران و مردم نمی‌دانیم. مسلما در این شرایط بیگانگانی که با انقلاب و ایران ناسازگارند خواستار این هستند که چهره نظام را در افکار عمومی جهانی نامطلوب جلوه دهند و طبیعی است که برخوردهای خشن و بی‌اعتنایی به حقوق مسلم مردم به آنان در این مسیر کمک می‌کند.»
این موضع گیری قاطع خاتمی تا الان انعکاس چندانی بین خبرگزاری های اصولگرایان نداشته، اما باید ببینیم این صحبت ها باعث میشه که دست از تخریب ها و اتهامات ناجوانردانه بردارن یا که باز هم این جریان تفرقه افکن که نمی خوان اتحاد بین نیروهای اصیل انقلاب و یاران امام رو ببینن به مشی سابق ادامه میدن.

رئیس جمهور سابق کشورمان با انتقاد شدید از پخش گزینشی سخنان امام راحل به مسؤولان صدا و سیما یادآور شد که امام خمینی(ره)؛ در همان شرایط جنگ فرمان هشت ماده ای را صادر کردند بارها در نفی تحجر سخن گفتند و دستگاهها و نهادها را به رعایت حقوق مردم و احترام به ملت فراخواند و میزان را رای ملت اعلام کردند.
سید محمد خاتمی در دیدار با مدیر و دبیران سرویسهای خبرگزاری ایلنا ضمن خوشامدگویی و خیرمقدم به دست اندرکاران صدیق و تلاشگر این خبرگزاری که در آستانه هفتمین سال فعالیت خود قرار دارد، دفاع از حقوق مردم و انتقال صحیح و سریع اخبار در عین پایبندی به اصول و ارزشهای انقلاب و اسلام را از خصوصیات این خبرگزاری دانست و پایمردی در این عرصه را با توجه به تنگناهای شدید پیش روی این عزیزان شایان تقدیر دانست.
رئیس جمهور سابق ایران این دیدار صمیمانه را در آستانه دو رویداد مهم، حائز اهمیت خواند و گفت: اولین رویداد بیست و دوم بهمن ماه است که نقطه عطفی است در تاریخ یکصد و پنجاه ساله آزادی خواهی و استقلال طلبی و عدالتجویی ملت ایران و برای هرکس که به ایران دلبسته است، با هر دین و مذهب و گرایشی که دارد دارای اهمیت ویژهای است. چرا که مبنای هویت فرهنگی و تاریخی ما دینی و اسلامی است و اسلام پس از ورود به ایران در عرصههای فرهنگی و علمی بسط و گسترش قابل توجهی یافته و با آغوش باز پذیرای شخصیتهای برجسته از سایر فرق و ادیان بوده و از این حیث در میان دوستداران ایران مورد احترام بوده و هست هر چند که در عرصه سیاسی به جهت انحرافات اساسی جهان اسلام با مشکلات بزرگی روبرو بود.ایرانیان علاوه بر دلبستگی و پیروی شیعیان از مکتب اهل بیت همه ایرانیان فارغ از گرایشهای دینی و مذهبی احترام به اهل بیت علیهمالسلام وجه مشترک ایرانیان است.
انقلاب اسلامی ایران به لحاظ مردمی بودن یکی از حوادث بینظیر در تاریخ بشر بود و سبب شد تا ملتی با دست خالی برای کسب حق تعیین سرنوشت خود و ایجاد تغییر به سوی استقرار حق و حرمت و عدالت و پیشرفت و ترقی قیام کنند و با رهبری ممتاز حضرت امام که علاوه بر جنبه های علمی، دینی و سیاسی مظهر آزادگی وعزت و مورد پذیرش آحاد ملت بود به پیروزی برسد.
انقلاب اسلامی ایران تداوم خواست تاریخی مردم برای به دست آوردن آزادی، عدالت، پیشرفت و حق حاکمیت بر سرنوشت خود بود که از موضع دین حرکت میکرد؛ انقلابی که به دست مردم پدید آمد و همین مردم آن را حفظ خواهند کرد و هیچ کس حق مصادره انقلاب به نام خود را ندارد، چه حکومت و چه جریانهای مختلف سیاسی و مردم حق دارند و باید تلاش کنند تا روز به روز بیش از پیش به اهداف انقلاب دست پیدا کنند، اگرچه موانع بیرونی و درونی بر سر این راه هست.
دستاورد بزرگ انقلاب اسلامی ایران به رسمیت شناختن حق حاکمیت مردم بر سرنوشت خود است. دستاوردی که با چرخشی صد و هشتاد درجهای در موضع حاکمیت در تاریخ استبداد زده ما که در آن حاکمان ارباب مردم بودند و فقط از مردم تکلیف میخواستند ایجاد شد و مردم صاحب کشور و حکوم و نظام شناخته شدند. در عرصه حاکمیت هم مردم خواهان معیارهای اسلامی و دینی هستند که با حق حاکمیت بر سرنوشتشان سازگار و بلکه فراخواننده به سوی آن است.
جمهوری اسلامی مورد نظر که از سوی مردم به عنوان جایگزین نظام شاهنشاهی برگزیده شد، عبارت بود از جمهوری به همان سیاقی که در دنیا شاهد آن بودیم به اضافه وجه اسلامی به همان صورت که در حکومت امیرالمؤمنین علیه السلام وجود داشت، اسلامی که هم پای عرفان و خدا و اخلاق به عزت و حرمت و حقوق مردم تکیه دارد.
ما باید تلاش کنیم موانع رفع شود و به سمت اهداف انقلاب پیش برویم. اصلاحات یعنی پذیرش اصول و اصلاح کژیها و انحرافاتی که احیانا پدید میآید و در این راه مبنای حرکت ما قانون اساسی است. قانون اساسی اگرچه امری بشری است، اما اساس حرکت اصلاح طلبانه ما است. اگر تحریف، انحراف یا تفسیرهایی مغایر با نص قانون اساسی باشد یا در اجرای قانون اساسی مشکلی به وجود بیاید باید اصلاح شود و به یاری خداوند همه مردم در راهپیمایی بیست و دوم بهمن ماه با وجه مشترک دفاع از انقلاب وحقوق مردم به عنوان صاحبان اصلی انقلاب حضور پیدا خواهند کرد.
فراموش نکنیم که حضرت امام انتقاد و حتی تخطئه را یکی از مواهب الهی در کشور برشمردند و بر همین اساس هم وظیفه ملی و انقلابی ما است که از برخوردهای نادرست انتقاد کنیم. تذکر دادن نسبت به انحرافات حق مسلم مردم است و آنان که با این تذکرهای به حق برخورد میکنند و به معترضان بیمحابا نسبت براندازی میدهند خواسته یا ناخواسته انقلاب را از مسیر اصلی خود منحرف کرده و به واقع اصل انقلاب را زیر سؤال میبرند.
حالا قضاوت کنید آنان که به انحراف از اصول اعتراض میکنند براندازاند یا کسانی که با برخوردها و اتهامات ناروای خود مردم و نیروها و اصول اساسی انقلاب را زیر سؤال میبرند؟ البته بنده به سادگی نسبت براندازی به کسی نمیدهم ولی آیا نتیجه بعضی رفتارها تضعیف نظام و کشور نیست؟
ما در حرکت اصلاح طلبی خود نه به بیگانه چشم دوخته‌ایم و نه اصولا معتقدیم که بیگانگان خیرخواه ما هستند. اختلافی اگر هست یک اختلاف داخلی است و اگر در مواردی بیگانگان هم از موقعیت سوء استفاده کنند بی جا می‌کنند و اصولا آنان را دلسوز ایران و مردم نمی‌دانیم.
مسلما در این شرایط بیگانگانی که با انقلاب و ایران ناسازگارند خواستار این هستند که چهره نظام را در افکار عمومی جهانی نامطلوب جلوه دهند و طبیعی است که برخوردهای خشن و بی‌اعتنایی به حقوق مسلم مردم به آنان در این مسیر کمک می‌کند.
سید محمد خاتمی با اشاره به سالروز تولد و تأسیس خبرگزاری ایلنا، اظهار داشت: خبررسانی در دنیای امروز یکی از امور اساسی است. یعنی در واقع رسانه را باید رکن چهارم جمهوریت بنامیم و از دیدگاه اسلامی هم با توجه به اهمیت امر به معروف و نهی از منکر نقش رسانهها با توجه به گستردگی و تأثیرگذاری که دارا هستند در دفاع از آزادی و حقوق مردم و منافع ملی بیبدیل است و ارزیابی از میزان موفقیت رسانهها در دفاع از این حقوق نشانگر میزان پیشرفت ما در رسیدن به اهداف انقلاب است.
اگر هدف انقلاب رسیدن مردم به آزادی بود، یکی از بزرگترین دشمنان بزرگ انقلاب جهالت است. آزادی خواهی اگرچه در عمق وجدان مردم جای گرفته، اما اطلاع‌رسانی در این راستا لازم است. مردم باید بدانند کدام جریان‌ها با این خواست تاریخی همراه‌اند و کدام جریان‌های داخلی یا خارجی در مقابل این حق مردم قرار دارند.
اطلاع‌رسانی واقعی نسخه‌ای نیست که حکومت بپیچد و در اختیار رسانه‌ها قرار دهد تا براساس آن عمل کنند. اطلاع‌رسانی که صرفاً با هدف تمجید از حکومت انجام گیرد مراد و مطلوب نیست.
رسانه باید در اطلاع رسانی به "مایی" وفادار باشد که تمامی وسعت ایران را در بر میگیرد، نه مایی که هرکه از حلقه تنگ و بسته آن خارج شد برانداز و محارب خوانده شود. اطلاعرسانی یک سویه و جانبدارانه آمیزهای است از جهل و اغواء. رسانهها صاحب حق بازخواستاند و هر کجا احساس میکنند حکومت خادم مردم نیست و انحرافی دارد باید گوشزد کنند.
دشمن دیگر انقلاب و مردم استبدادزدگی است که در عمق وجدان ما اعم از مردم و حاکمان زنگاری از آن برجای مانده و غفلت از آن ما را به قعر پرتگاه خواهد برد. استبداد یعنی اینکه یک جریان خود را محور و مدار و حق مطلق بخواند و هرکس که با او همراه نشد به تسلیم فراخواند یا نابود کند. اما آنکه ضد استبداد است می‌گوید همه باید با هم و به کمک هم عمل کنیم برای حل مشکلات جامعه و تامین منافع بکوشیم؛ لازمه آن رسیدن به ما تحمل، احترام و همکاری من با دیگری است.
لازمه مبارزه با استبداد و استبدادزدگی افزایش قدرت تحمل است و در جوامعی چون جامعه ما اگر حکومت پیشتاز تحمل شد موفقیت جامعه بیشتر خواهد بود؛حکومت مطلوب حکومتی است که بر پایه رضایت مردم استوار است و اگر رضایت نبود زور هم به کار نمیآید. حکومت باید درصدد اقناع مردم و ایجاد رابطهای باشد که در آن حق و حرمت مردم تامین میشود؛ در این جهت رسانه میتواند نقش بزرگی را ایفاء کند و لازمه این کار آزادی و امنیت رسانهای است تا بتواند فرهنگ نقد بخصوص نقد قدرت را پایدار کند.
در ایران هم مانند سایر جوامع در حال گذار اگر حکومت دارای تحمل بود جامعه در مسیر مطلوب قرار خواهد گرفت. حکومت باید مظهر تحمل باشد و انتقادها را حتی اگر گاهی تند هم باشد بپذیرد.
در عین حال باید متوجه دشمنیها هم بود. ایران یکی از کشورهای مورد توجه در منطقه است، خصوصاً که انقلاب مردمی ایران را که روزی پایگاه مطمئن نفوذ بیگانه در منطقه و حریم امن قدرتهای جهانی بود به کانون جوشش مردمی و آزادی خواهی بدل کرده است و بدخواهان مترصد ضربه زدن به آن بوده و هستند و طبعا نقاط ضعف ما به آنان کمک خواهد کرد. در این شرایط رفتارهای خشن با مردمی که درصدد گوشزد کردن نقصها هستند و بیتحملی از سوی حکومت چهره نظام را در دنیا بد جلوه خواهد داد و این همان چیزی است که خواست بدخواهان و دشمنان نظام است.
رسالت بزرگ ما الگوسازی است. الگوئی که هم در آن حق و حرمت و آزادی و پیشرفت مردم و عدالت تامین شود و هم ارزش‌های الهی، اخلاقی و معنوی بر آن حاکم باشد؛ ما در شرایط حساسی قرار گرفته‌ایم. مشکلات اقتصادی جدی کشور را تهدید می‌کند. وعده‌های بلندپروازانه نه تنها عملی نشده، بلکه ما از آنچه داشته‌ایم هم عقب‌تر رفته‌ایم. صحبت از جریان حاکم نیست، بحث بر روی آینده کل نظام است.
سید محمد خاتمی همچنین به انتخاب گزینشی فرازهایی از صحبت‌های امام که در شرایطی خاص و در مواردی خاص بیان شده، اشاره کرد و گفت: بهره‌برداری مغرضانه از این سخنان در شرایط فعلی سبب می‌شود چهره‌ای مخدوش از انقلاب،امام و نظام را القاء کند و این امر جفا به امام و جفا به جامعه است.
مگر امام در همان شرایط جنگ که تهدید جدی بیگانگان متوجه کشور بود نسبت به رفتارهایی که با برخی از شخصیتها شده بود واکنش نشان ندادند و فرمان هشت مادهای را صادر نکردند؟ یا حرفهایی که امام در شرایط مختلف در نفی تحجر زدند یا نقدهای تندی که امام نسبت به برخی از دستگاهها و نهادها داشتهاند و آنان را به رعایت حقوق مردم و احترام به ملت فراخواندهاند. مگر همین امام میزان را رای ملت نمیدانست. مگر انتقاد و حتی تخطئه بالاترین مسئولان را هدیه الهی نمیدانست و صدها مورد دیگر؟
پرداختن به شخصیت حضرت امام باید جامع باشد، نه گزینشی و با هدف توجیه بعضی رفتارها و سیاستهای نادرست، به خصوص برای نسلی که امام و موقعیت صحبتهای ایشان را از نزدیک درک نکردهاند.
البته بعضاً شاهدیم که برخی رسانه ها و نشریات با مصونیت آهنینی که دارند به توهین و افترا و دروغ دامن میزنند ولی رسانه ملی چرا؟ این رفتارها اگرچه ممکن است در کوتاه مدت در میان عده بسیار اندکی تأثیرگذار باشد، اما در دراز مدت با روشن شدن حقیقت کاملاً اثر عکس خواهد داشت.
ولی آنچه باعث تاسف بیشتر است اینکه از افرادی که ما با وجود اختلاف نظری که با آنها داشته و داریم، آنان را دارای انصاف و متانت میدانستیم؛ تحت تأثیر جو قرار میگیرند و اظهاراتی میکنند که هم نادرست است و هم تحریک میکنند. اخیرا وزارت کشور دولت اصلاحات را به ناحق مورد اتهام قرار داده و ادعا میشود که فلانی و فلانی قصد داشتند انتخابات مجلس ششم را به تاخیر بیاندازند! در آن زمان بنده و رئیس مجلس محترم وقت به ردصلاحیتهای گسترده اعتراض داشتیم و آن را خلاف موازین و به زیان کشور می دانستیم و خدمت رهبری هم عرض کردیم و ایشان هم دستور دادند که نظر ما از سوی نهاد ذیربط تامین شود؛ ولی مدعیان پیروی از رهبری برخلاف آن عمل کردند. حالا هم از حق مردم دفاع میکنیم؛ به هر حال طرح این ادعا از سوی شخصیتهای باسابقه در این فضای آلوده جای تعجب و تأسف دارد.
توقع ما از همه شخصیتهای تأثیرگذار کشور در شرایط کنونی انصاف است. ما از حق و انتخاب مردم دفاع میکنیم. هدف اصلی همه ما چنانکه اعلام کرده ایم؛ رسیدن به سازوکارهای برگزاری انتخابات بیحرف و حدیث است و اطمینان مردم از تأمین حق خود. ما همچنان معتقدیم باید حکومت جلوی فحاشیها و تخریبها و دستگیریها را بگیرد، زندانیانی که نوعاً علاقمند به نظام هستند هرچه زودتر آزاد شوند و در فضایی ملایم تر فشارها از روی رسانههای مستقل برداشته شود.
اگر جرمی واقع شد مطابق نص صریح قانون با آن برخورد شود. اگر رسانهای تخلف کرد هیأت نظارت که باید نماینده افکار عمومی باشد به آن رسیدگی کند و آن را به دادگاه صالحه که در حضور هیأت منصفه تشکیل میشود ارجاع دهد تا خدای ناکرده از اعمال یک سویه قدرت به نفع گرایش حاکم پرهیز شود. به فرض که جرمی هم اتفاق افتاده باشد شرایط اثبات آن، نوع برخورد با آن مشخص است و به خصوص تناسب جرم و جزا باید رعایت شود و در عین حال متهم، هر که باشد در تمام مراحل و شرایط از حقوقی برخوردار است که باید مو به مو مراعات شود.
در شرایط موجود به جز عده ای معدود همه پذیرفتهاند که کشور با بحران جدی روبرو است. نه تنها از نظر سیاسی که از نظر اجتماعی و به لحاظ اقتصادی و علمی و بینالمللی هم با مشکل روبرو هستیم و به خوبی این را احساس میکنند. اگر چنین است باید بکوشیم تا همه خیرخواهان در کنار یکدیگر و در فضای آزاد و خوب از این مشکلات عبور کنیم.
امیدوارم همانطور که در این هفت ساله شاهد بودهایم، ایلنا همچنان با اعتقاد و علاقه به اسلام و انقلاب در راه دفاع از حقوق مردم پایمردی کرده همچنان زبان مردم باشد و ان شاء الله با کمک هم به سوی اهداف بزرگ ملت در چارچوب قانون اساسی و ان شاء الله عزت ایران و ایرانی گام برداریم.

باید هر راهی را برای حفظ اصول، حقوق و آزادی های مردم طی كرده، از بحرانی تر شدن اوضاع جلوگیری نمود. هرچند كه اوضاع بحرانی است و سیكل جدیدی از اعمال خشونت آغاز شده است. متأسفانه افرادی در حکومت هستند كه با امنیت کامل اعمال خشونت می کنند و در مقابل آنان نیز طبیعتاً عده ای به عکس العمل خشونت آمیز واداشته می شوند که این امر بسیار خطرناکی است.
سیّد محمّد خاتمی در دیدار با بازداشت شدگان و زندانیان سیاسی پس از انتخابات تأکید کرد: مایه تأسف عمیق است که جمع حاضر با وجود آنکه از نیروهای دلسوز و نخبگان جوان ایران هستند، علی رغم پایبندی به قانون و اخلاق سیاسی به جمع زندانیان سیاسی جمهوری اسلامی پیوسته اند. افسوس می خوریم که شاهد گرفتاری و دستگیری چهره های برجسته ای هستیم که از علاقمندان به انقلاب اند. تصور بر این بود که پس از اتفاقات ماههای اخیر، شاهد حاکمیت عقلانیت و امنیت و آرامش نسبی در كشور و توجه جدی به مطالبات و حقوق مردم باشیم، اما متأسفانه در روزهای اخیر هم به جای تعادل و آرامش، شاهد هجمه های سنگین تبلیغاتی همراه با موج جدید فشارها و دستگیری ها بوده ایم.
امیدوار بودیم با گذشت زمان و پس از اینکه روشن شد اتهامات وارده بی اساس است، بسیاری از دوستان در بند آزاد شوند و امنیت و آرامش به جامعه بازگردانده شود، امنیت واقعی نه امنیت پادگانی.
در بحبوحه یکی از جنگ های امیرالمؤمنین علیه السلام یک نفر از ایشان در خصوص مسأله ای متافیزیکی و عقیدتی سؤال کرد و بعضی از اصحاب امام از این موضوع عصبانی شدند و به او نهیب زدند كه اكنون زمان مناسبی برای مطرح كردن این گونه صحبت ها نیست. اما امیرالمؤمنین فرمودند كه اتفاقاً حالا زمان این پرسش است، چرا جنگ ما برای همین اصول و معیارها است.
البته دلایل دیگری نیز برای توجه به مسائل فكری و نظری وجود دارد. نخستین دلیل فقر و ضعف در مسائل تئوریك است و دلیل دوم تبلیغات و سخنان نادرستی است كه این روزها مطرح می شود. عده ای در تریبونهای رسمی، سیاه را سفید و سفید را سیاه نشان می دهند و از منبرها به افراد تهمت می زنند و دروغ می گویند. البته این تهمت ها و افتراها و سخنان ناصواب و بی پایه گرچه بر افرادی كه بنیان فكری محكمی ندارند تأثیرات کوتاه مدت خواهد گذاشت، اما توده مردم و متدینین که از قوه تشخیص و تفکیک برخوردارند، ولو تحت تأثیرات لحظه ای قرار بگیرند، اما در دراز مدت بر اعتقاد و تشخیص آنها اثری نخواهد گذاشت و حتی در مواردی اثر منفی و خلاف خواست اتهام زنندگان خواهد داشت.
متأسفانه اتفاقات و عملكردهای ماههای اخیر سبب خدشه جدّی به وجهه جمهوری اسلامی نزد افکار عمومی داخل و خارج از کشور شده است. دروغ های بسیاری در این روزها گفته شده و وعده های بسیاری داده شده است. اما مردم در عمل می بینند كه تشکیلات عهده دار امور آنان كار چندانی انجام نداده و در مواردی مشکل ساز هم شده است. مردم دریافته اند كه بسیاری از معترضان بدخواه نیستند و اعتراض آنان به جا است.
معترضان، منتقدان و اصلاح طلبان با تأكید بر حفظ معیارها و اصول انقلاب و التزام به قانون اساسی حرکت کرده و می کنند، اما علی رغم تمام تأکیدهای انجام شده از سوی چهره های شاخص اصلاح طلب و کاندیداهای معترض و همراهی بدنه جامعه، عده قلیلی در هر دو جریان با سوء نیت و شیطنت می خواهند جو را رادیکال کنند. هدف آن ها این است که بخش کوچکی از مردمی که با توجه به صدماتی كه دیده اند و عاطفی شده اند از آن ها پیروی کنند، اما با هوشیاری مردم بدنه اصلی معترضان به چارچوب قانون اساسی و روش های مسالمت آمیز و اخلاقِ اعتراض سیاسی پایبند اند و حاکمیت نیز در پاسخ به آن ها باید به قانون و اخلاق پایبند باشد.
رئیس جمهوری سابق ایران در بخش دیگری از سخنان خود با بر شمردن سه اصل مهم رضایت از سوی مردم و مسؤولیت و تحمل از سوی قدرت در نسبت میان مردم و حکومت گفت: در دنیای امروز هنگامی که از قدرت صحبت می کنیم باید به دنبال منشاء آن بگردیم. منشاء قدرت مردم هستند و از همین رو باید رضایت مردم فراهم شود و حکومت در مقابل آنها مسؤولیت داشته باشد. رضایت و تحمل و مسؤولیت وجوه تمایز جامعه ی امروز با دیروز است. در نسبت با حاكمیت و حكومت باید دید که در مقابل قدرت، مسؤولیت وجود دارد یا خیر و تحمل مردم از یکدیگر و حکومت و بر عکس تا چه اندازه ای است؛ چراکه بی تحملی در یک جامعه نشانه استبداد است. رضایت مبنای حکومت است. باید بدانیم که با خشم و زور نمی توان بر مردم حکمرانی کرد. ما از مردمسالاری و سازگاری آن با دین حرف می زنیم و راه درست دفاع از ارزش های انقلاب را اصلاحات می دانیم.
در عین حال باید به این مسأله توجه كنیم كه نسبت حكومت با معیارهای دینی و ارزشی چیست؟ برای پاسخ به این سؤال باید نخست تعریف مشخصی از سیاست ارائه كرد. در این رابطه باید به دو موضوع توجه كرد: نخست آن که آیا قدرت با مسؤولیت همراه است؟ و دوم آن كه منشاء قدرت چیست؟ آیا قدرت یک امر انسانی و مردمی است؟ یا امری تحمیلی است که کاری به نظر و موقعیت مردم ندارد؟
اسلام همیشه بر سیاست و حكومت تأکید کرده است. ولی دست کم در غیبت معصوم (و حتی در زمان معصوم) بر استقرار حکومت اسلامی تأکید کرده است. استقرار حکومت امری بشری است هر چند به نظر ما اسلام برای حکومت معیارهایی را مشخص کرده است که اگر اراده و رضایت مردم به آن تعلق گرفت و مستقر شد حکومت حکومت مرضی رضای شارع نیز هست.
همچنین باید در نظر داشت که رضایت مردم در نظر حاکمان امر مهمی است یا خیر؟ آیا حكومت در مقابل مردم مسؤولیت دارد یا خیر؟ و همچنین آیا در جامعه تحمل وجود دارد یا خیر؟
تاریخ استبداد زده ایران نشان داده که هرجا قدرت بیشتر باشد بی تحملی نیز بیشتر می شود و حتی این مسأله درباره خود ما اصلاح طلبان نیز در مواردی مصداق پیدا می كند.
ما چقدر مخالفانمان را تحمل کردیم؟ آیا ما نیز مخالفانمان را متهم به اسلام آمریکایی و ارتجاع و عناوین دیگر نمی كردیم؟ امروز هم مخالفانمان به میزان بیشتری همین گونه عمل می كنند و ما را به ضدیت با اسلام، امام، نظام، امام حسین علیه السلام و حتی خدا محكوم می كنند! اینها نشانه بی تحملی و عدم استقرار فرهنگ مردم سالاری در جامعه است که کار بزرگ روشنفکران خیرخواه باید تلاش برای ایجاد و بسط و تقویت این فرهنگ باشد.
باید توجه كرد كه آیا مسؤولیت پذیری و توجه به مردم که پدیده مدرنی هم هست، آیا ریشه در فرهنگ، دین، و آیین ما نیز دارد؟ جواب مشخص است: بله. تمامی این مسائل در فرهنگ و دین ما ریشه داشته و در روش و سیره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امام علی علیه السلام و ائمه طاهرین و حتی تا حدود زیادی خلفای راشدین نیز بوده است.
در نبود مسؤولیت پذیری و تحمل و با بی توجهی به رضایت مردم، سركوب و زور بروز می کند. این وضعیت با نام دفاع از امنیت جامعه توجیه می شود. ما شاهد بروز رفتارهای مشابه در روزگاران گذشته نیز بوده ایم، چنانکه در آثاری چون سیاست نامه خواجه نظام الملک سركوب مردم به دلیل جلوگیری از آشوب و حفظ امنیت توجیه شده است.
از سوی دیگر برای سركوب مردم، معمولاً دشمن تراشی شده یا دشمن موجود بزرگتر جلوه داده می شود تا در سایه آن سخت گیری ها توجیه شود. از سوی دیگر دشمن خارجی هم می تواند از این فرصت استفاده كند و امنیت را به خطر بیاندازد. اما اگر مسؤولیت پذیری و رضایت مردم مد نظر باشد مردم نیز راضی خواهند شد و امنیت واقعی در جامعه تأمین می گردد. باید در نظر داشته باشیم كه در انقلاب ما مردم سالاری و دین با یكدیگر سازگار به حساب آمدند و این نكته را ما سالها است كه مطرح کرده، از آن دفاع می کنیم. ما از جمهوری اسلامی که هم منطبق با معیارهای اسلام است و هم منطبق با اصول مردم سالاری دفاع می كنیم و یگانه راه دفاع از این حکومت و تقویت آن را همین راه اصلاحات می دانیم.
درست است که سکولاریسم با موازین دینی و فرنگی ما سازگار نیست و عامل بیگانه هم می کوشد تا سكولاریسم را در جامعه برای مقابله با حکومت دینی رواج دهد، اما مهم تر و مؤثرتر از عامل بیگانه در غیردینی تر شدن جامعه این است كه جامعه به سویی حرکت کند که از حکومت دینی دل خوش نباشد و از آن دوری كند. برای همین ما مدعی هستیم كه اصلاحاتی كه ما مطرح کرده ایم از رواج سکولاریسم و افول دین در جامعه و اذهان و رفتار ایرانیان جلوگیری خواهد کرد.
اكنون گاهی به نام اسلام و جمهوری اسلامی انحراف در كشور و نهادها و از جمله در روند انتخابات صورت می گیرد. ما تلاش می كنیم تا از ساختار نظام دفاع كنیم و اگر نظر انتقادی و اصلاحی داریم بیان کنیم، اما عده ای هستند كه سعی می كنند ساختارها را بشكنند.
البته از سوی افراطیون هر دو طرف رفتارهای نادرستی صورت گرفته است، اما مسأله مهم این است که پس از انتخابات عده کثیری از مردم به طور مسالمت آمیز نسبت به اتفاقهای پیش آمده اعتراض كردند كه سركوب شدند، درحالیكه باید با شجاعت اشتباهات را قبول كرد و برطرف ساخت یا مردم را قانع كرد.
دو گروه به دنبال نشان دادن چهره غیرواقعی از اسلام و انقلاب هستند. یکی آن ها که در داخل ایران برخوردهای نامناسب و خشن با مردم در پیش گرفته اند و می خواهند چهره اسلام و انقلاب را این گونه نمایان سازند. گروه دیگر آنهایی که در خارج از ایران به منافع خود در نظام جمهوری اسلامی دست نیافته اند و به دنبال براندازی و دیگرگونه نشان دادن اسلام و انقلاب هستند و به مقدسات توهین می كنند، مطالب تحریک آمیز و غیر عملی و باطلی درباره دین و امامت و نظایر آن می گویند و رفتارهای موجود را ملاک معرفی می كنند.
من آدم بدبینی نیستم، اما رفتارهایی كه صورت گرفته نشان می دهد كه عده ای آگاهانه در پی تخریب امام، نظام و اسلام هستند و نتیجه کار لطمه ای است که به نظام می خورد. ما از نظام، انقلاب و دستاوردهای خون شهدا دفاع می كنیم و در برابر انحراف مقاوت می کنیم و از جمهوریت و اسلامیت نظام که هر دو در معرض خطر است دفاع می کنیم.
این که جریانی افراطی می کوشد ما را مخالف امام (ره)، نظام و حتی امام حسین (ع) نشان دهد بسیار غیرمنصفانه، مضحک و بی رحمانه است و کسی چنین ادعاهای بی اساسی را باور نمی کند. همچنانکه مغرضان ناآگاه که به دین و اسلام و مردم و ایران اهانت می کنند و در صدد منحرف نشان دادن حرکت اصلاحی ملت ایران که در چارچوب نظام و قانون حرکت می کند هستند ربطی به ایران و مردم ندارد.
باید هر راهی را برای حفظ اصول، حقوق و آزادی های مردم طی كرده، از بحرانی تر شدن اوضاع جلوگیری نمود. هرچند كه اوضاع بحرانی است و سیكل جدیدی از اعمال خشونت آغاز شده است. متأسفانه افرادی در حکومت هستند كه با امنیت کامل اعمال خشونت می کنند و در مقابل آنان نیز طبیعتاً عده ای به عکس العمل خشونت آمیز واداشته می شوند که این امر بسیار خطرناکی است.
سید محمد خاتمی در ادامه درباره گزارش قرائت شده در مجلس در رابطه با فجایع كهریزك افزود: این گزارش، سندی تأسف بار از وقوع یک فاجعه در جمهوری اسلامی است. گرچه به نظر می رسد در تنظیم این گزارش ملاحظاتی مطرح بوده و بسیاری از واقعیت ها بیان نشده است، اما همین اندازه کافی است که پشت همه علاقمندان به نظام و اسلام و ایران را بلرزاند. امیدوارم با برخورد قاطع و البته قانونی و سریع با مقصرین این فاجعه نابخشودنی تا حد امکان آثار منفی این ضایعه جبران شود.
بخش دیگری از سخنان رئیس جمهوری سابق ایران به بیانیه مهندس میرحسین موسوی اختصاص یافت. سید محمد خاتمی در این باره گفت: پیش از این نیز دل سوزان نظام پیشنهادهای مطرح شده از سوی ایشان را با بیان های مختلف مطرح کرده بودند، اما در بیانیه مهم اخیر، ایشان بار دیگر خواسته های منطقی مردم و معترضان را مطرح نموده اند. مهندس موسوی برای حل بحران، حرف همه را در قالب یك بیانیه راهگشا و دلسوزانه تنظیم نموده اند و بالطبع مردم احساس می کنند هنوز کسی دنبال خواسته هایشان هست و از بحرانی تر شدن اوضاع نگران است.
مطمئنا اگر حاکمیت مردم را باور کند و در صدد جبران خسارت ها و اهانت ها باشد؛ زندانی ها را آزاد نموده، فضا را باز کند؛ به احزاب و گروه ها اجازه فعالیت داده و رسانه ها آزاد گذارده شوند و فضای امنیتی به فضای سیاسی سالم مبدل شود شرایط تغییر خواهد كرد و منافع مردم و نظام همزمان تأمین خواهد شد.
در حال حاضر رساندن حرف هایمان به مردم دشوار و پرهزینه شده است، امکانات رسانه ای و وسایط ارتباط جمعی مان بسیار محدود است. واکنش طبیعی مردم هم در این شرایط گرایش به رسانه هایی است که در بیرون مرزها آزادانه فعالیت می کنند.
من معتقد هستم امروز وارد عصری شده ایم که قرنطینه اطلاعاتی توسط حکومت ها دیگر ممکن نیست و هر چقدر هم كه رسانه های شانسنامه دار را محدود سازند، ارتباطات به طور جدی جریان دارد و نمی شود جلوی آن را گرفت. منتهی در صورت ایجاد محدودیت این احتمال تقویت می شود که میدان داری در اختیار کسانی قرار گیرد که یا بدخواه هستند یا دست کم خیرخواه نیستند.
از یك طرف صدا و سیما رفتاری غیرعادلانه دارد و از آن طرف هم تبلیغاتی در خارج از كشور می شود که مورد تأیید ما نیست. البته به لطف خداوند شاهد بارقه هایی از عقلانیت و تدبیر هستیم به طوری كه ان شاء الله به سوی منطق و قانون پیش رویم؛ اما اگر به صورت منطقی اتفاقات رخ داده و افراط ها و رفتارهای نادرست مهار نشود ممکن است خدای نکرده با وضعیت زیانبارتری مواجه شویم که امیدوارم چنین نشود.

دیشب دکتر اطاعت خیلی خوب و محکم حرف اصلاح طلبان حقیقی رو تو روسانه ملی بیان کرد. حرفایی که چند ماه بود اصلاح طلبان می خواستن بزنن و صدا و سیما این اجازه رو نمیداد. ای کاش اینکار کمی زودتر انجام می گرفت و اینقدر بی اعتمادی نسبت به رسانه ملی زیاد نمی شد و شاهد این همه جهت گیری نبودیم.

جالب ترین صحبت آقای اطاعت دیشب در این مورد بود که رسیدگی به وضعیت معیشتی مردم فقط با حرف زدن حل نمیشه. پیش نیازهایی بهست که تا اون ها طی نشه وضعیت اقتصادی این ممبکت رو به بهبود نمیره. این یه حقیقته که دوره آقای خاتمی سال 79 کشور با نفت دلاری خیلی بهتر از دوره نفت 150 دلاری دولت نهم اداره شد و نرخ تورم پایین تر بود. متاسفانه دولت فعلی نه تنها به سمت بهبود شاخص های توسعه پایدارحرکت نمی کنه، بلکه تو تمام کردن طرح های کوچک عمرانی که برای جلب رضایتی عمومی چشم به اون ها دخته هم با کمبود اعتبار مواجهه و در حال حاضر کلی طرح نیمه تمام تو کشور هست.

حالا آقایون مدعی اصولگرایی نشستن و به جای اینکه راه های برون رفت از مشکلات اقتصادی رو بشناسن، همچنان 16 سال که چه عرض کنم 24 سال گذشته رو زیر سوال می برن با هخرف تخریب آقایون خاتمی، هاشمی و میرحسین.

بعد از مناظره های جالبی که شبای گذشته کانال 3 پخش کرد و بالاخره فرصتی هم به اصلاح طلبان [معتدل] داده شد که بتونن مسائل رو از زاویه دید خودشون تحلیل کنن، امشبم برنامه رو به فردای کانال 3 که انصافا مجری بی طرفی نداره، یه مناظره پخش می کنه بین زاکانی مدیر ساعت جهان نیوز که اصولگرای طرفدار دولته و جواد اطاعت استاد دانشگاه و اصلاح طلب عضو شورای مرکزی اعتماد ملی.

این مناظره از حدود ساعت 22:20 امشب پخش میشه. شبای گذشته مناظره های جالبی بین شریعتمداری – کواکبیان و خوش چهره – کلهر پخش شده.

سید محمد خاتمی با صدور پیامی شهادت جانگداز عالم وارسته و اندیشمند متعهد و متبحّر و خدمتگزار ارزنده عرصه علم و ایمان و فرزند فرزانه ملت بزرگوار، دکتر مسعود علی محمدی را به خانواده محترم ایشان تسلیت گفت. متن کامل این پیام بدین شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم
سرکار محترم خانم منصوره کرمی
شهادت جانگداز عالم وارسته و اندیشمند متعهد و متبحّر و خدمتگزار ارزنده عرصه علم و ایمان و فرزند فرزانه ملت بزرگوار، حضرت آقای دکتر مسعود علی محمدی، جان همه دوستداران دانش و فرهنگ و اسلام و ایران را داغدار کرد و بار دیگر چهره کریه تروریسم را نشان داد. دست پلیدی که به این جنایت اقدام کرد، بدون تردید دشمن ایران و ملت و خواستار ایجاد و بسط بحرانی است که برای همه زیان بار است. می دانم که در این مصیبت بزرگ جانتان آزرده است، ولی توکلتان به حضرت حق تسلّی بخش دل داغدار شما و فرزندان عزیز آن سفر کرده گرامی است. از درگاه حضرت حق برای آن فقید سعید علو درجات و برای بازماندگان معزز صبر و اجر و سلامتی و برای اسلام و ایران سربلندی و امنیت و پیشرفت مسألت دارم.

راه شهید پر رهرو باد
سید محمد خاتمی
22/ 10/ 1388

در پی ترور استاد مسعود علی محمدی، پیام تسلیتی از سوی آیت‌الله اکبرهاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام صادر شد.

متن این پیام به شرح ذیل است:

«انالله و اناالیه راجعون»
خبر شهادت مظلومانه دکتر مسعود علی محمدی، عضو برجسته هیات علمی دانشگاه تهران باعث تاسف و تالم خاطر گردید.
ترور ناجوانمردانه این دانشمند ارزشمند فیزیک کشور، نشان از آغاز خط تازه توطئه علیه نظام اسلامی می‌باشد و مطمئنا مسئوولان مربوطه با هوشیاری تمام برای خنثی شدن این توطئه شوم اقدام خواهند کرد.
این‌جانب با تسلیت این مصیبت به جامعه علمی و دانشگاهی کشور، دانشجویان ایشان و خانواده داغدار،‌علو درجاتش را از خداوند متعال خواستارم.

اکبر هاشمی رفسنجانی
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
رئیس مجلس خبرگان رهبری

آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام افزایش اختلافات میان نیروهای سیاسی را مهم‌ترین مشکل کشور برشمرد و با بیان اینکه ریشه این اختلافات باید با عقلانیت شناسائی و خشکانده شود.تصریح کرد : : اگراجماع بر محور " قانون" و پرهیز از اقدامات خودسرانه رعایت شود؛ جامعه به حالت تعادل نزدیک خواهد شد و جایی برای اختلاف باقی نمی‌ماند.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار اعضای شورای مرکزی مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی با اشاره به سخنان اخیر رهبری؛ اجماع بر محور قانون و دوری از اقدامات خودسرانه را از جمله محورهای اساسی در این بیانات عنوان کرد و افزود: اگر این دو رعایت شود؛ جامعه به حالت تعادل نزدیک خواهد شد و جایی برای اختلاف باقی نمی‌ماند.
ایشان با اشاره به اوضاع جهانی، منطقه و حضور نظامی کشورهای غربی در مرزهای زمینی و آبی جمهوری اسلامی ایران؛ تاکید کرد: یکدلی و وحدت در میان نیروهای سیاسی و مردم بیش از هر زمان دیگری نیاز است و همه باید با گذشت و فداکاری زمینه‌های آن‌را فراهم کنند.
هاشمی رفسنجانی در ادامه افزود: دشمنان خارجی به وضعیت فعلی کشور و افزایش اختلافات دل‌ بسته‌اند و این در سخنانشان قابل مشاهده است.
ایشان همچنین تاکید کرد: اقدامات برای حل مسائل موجود و رفع اختلافات باید با درک اهمیت زمان صورت پذیرد و اتلاف وقت می‌تواند فرصت‌ها را نابود کند.
رئیس مجلس خبرگان رهبری در پاسخ به سئوال یکی از حاضرین تصریح کرد: سکوت نکرده‌ام و همواره برای کمک به حل مشکلات بدون جنجال خبری تلاش خود را کرده‌ام.
وی ادامه داد: راه‌حل‌هایی را به تشخیص خود برای حل مشکلات پیش‌ آمده قبلا بیان کرده‌ام و تکرار مداوم آن‌را ضروری نمی‌بینم، مضافا اینکه متاسفانه برخی افراد آلوده به اغراض سیاسی و جناحی دنبال جوسازی و ایجاد جنگ روانی در کشور هستند که ادامه این روند را به صلاح کشور نمی‌دانم.
گفتنی است در ابتدای این دیدار اعضای مجمع نمایندگان ادوار مجلس هر یک به‌طور جداگانه به بیان نقطه نظرات و نگرانی‌های خود از وضعیت موجود پرداختند. پاسداری از اندیشه دینی و قانون اساسی، رعایت صداقت در عرصه سیاست، عدم استفاده ابزاری از مقدسات، تلاش بزرگان سیاسی کشور برای برون رفت از وضعیت فعلی، رعایت اعتدال در اعلام مواضع و دوری از قانون‌گریزی اهم مطالبی بود که حاضران در سخنان خود بر آن تاکید کردند.